TMK 219. Madde- Edinilmiş Mallar
“Madde 219- Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek
elde ettiği malvarlığı değerleridir.
Bir eşin edinilmiş malları özellikle şunlardır:
Çalışmasının karşılığı olan edinimler,
Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım
amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
Kişisel mallarının gelirleri,
Edinilmiş malların yerine geçen değerler.”
GİRİŞ Edinilmiş mallar, Türk Medeni Kanunu (“TMK”) çerçevesinde, evlilik birliği içerisinde eşlerin çaba ve emekleri sonucunda elde ettikleri malvarlığı değerlerini ifade eder. TMK Madde 219, bu kavramı detaylandırarak, hangi malların edinilmiş mal kapsamına girdiğini belirtmektedir.
Bu makalede, edinilmiş malların hukuki niteliği, hangi malvarlığı değerlerinin bu kapsama girdiği, Yargıtay kararları ışığında edinilmiş malların paylaşımı ve tasfiyesi incelenecektir. Ayrıca, edinilmiş malların tasfiye sürecinde karşılaşılan hukuki sorunlar, eşlerin hak ve yükümlülükleri ile uluslararası hukuk çerçevesinde konuya ilişkin farklı yaklaşımlar ele alınacaktır.
EDİNİLMİŞ MALLARIN TANIMI VE KAPSAMI
TMK Madde 219, edinilmiş malların hangi öğelerden oluştuğunu detaylı bir şekilde belirlemiştir. Bunlar:
- Çalışmanın Karşılığı Olan Edinimler:
- Çalışma hayatından elde edilen maaş, prim, ikramiye gibi tüm gelirler.
- Serbest meslek faaliyetlerinden kazanılan gelirler.
- Tarım ve hayvancılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlar.
- Ticari faaliyetler sonucu elde edilen gelirler.
- Sosyal Güvenlik veya Sosyal Yardım Kurum ve Kuruluşlarının Yaptığı Ödemeler:
- Emeklilik maaşı ve sosyal yardımlar.
- İşgöremezlik geliri ve tazminatlar.
- Devlet veya özel sigorta şirketleri tarafından sağlanan yardımlar.
- Maluliyet nedeniyle alınan ödemeler.
- Çalışma Gücünün Kaybı Nedeniyle Ödenen Tazminatlar:
- Trafik kazaları veya iş kazaları sonucu alınan tazminatlar.
- Meslek hastalıkları nedeniyle verilen maddi yardımlar.
- Sağlık sigortaları kapsamında yapılan tazminat ödemeleri.
- Kişisel Malların Gelirleri:
- Eşin kişisel malı olan bir gayrimenkulden elde edilen kira gelirleri.
- Hisse senetlerinden sağlanan temettü gelirleri.
- Kişisel sanat eserlerinden veya telif haklarından elde edilen kazançlar.
- Edinilmiş Malların Yerine Geçen Değerler:
- Eşin maaşıyla alınan bir taşınmaz.
- Satılan bir maldan elde edilen gelirle alınan yeni malvarlığı değerleri.
- Devlet teşvikleri veya hibe ödemeleri ile alınan değerler.
EDİNİLMİŞ MALLARIN HUKUKİ STATÜSÜ VE ÖZELLİKLERİ
Edinilmiş mallar, hukuki açıdan önemli bir statüye sahiptir. Bu statünün belirlenmesinde şu hususlar göz önünde bulundurulur:
- Evlilik süresi boyunca kazanılmış olması: Edinilmiş mal sayılabilmesi için malvarlığı değerinin evlilik süresince elde edilmiş olması gerekmektedir.
- Kişisel mal ile edinilmiş malın ayrımı: Eşlerin kişisel malları, miras yoluyla ya da bağış yoluyla sahip oldukları mallardır ve edinilmiş mallardan ayrılır.
- Tasfiye sürecinde paylaşım: Mal rejimi sona erdiğinde, her eş edinilmiş malların yarısı üzerinde hak sahibidir.
EDİNİLMİŞ MALLARIN TASFİYESİ VE PAYLAŞIMI
Evlilik birliğinin sona ermesi hâlinde edinilmiş malların tasfiyesi ve paylaşımı gündeme gelmektedir. Bu süreçte aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
- Eşler arasındaki katkı payı oranı
- Mal rejiminin sona erdiği tarih
- Edinilmiş mal niteliğinde olup olmadığı
- Mal rejimi sözleşmesi yapılıp yapılmadığı
Mal rejimi sona erdiğinde, her eş edinilmiş malların yarısı üzerinde hak sahibi olur. Ancak, bazı durumlarda tasfiye sürecinde çeşitli uyuşmazlıklar ortaya çıkmaktadır. Özellikle eşlerden birinin mal kaçırma amacıyla, mallarını başkası üzerine kaydetmesi veya yanlış beyanlarda bulunması durumunda hukuki süreç devreye girmektedir.
ULUSLARARASI HUKUKTA EDİNİLMİŞ MALLARIN TASFİYESİ
Farklı ülkelerde edinilmiş malların paylaşımı konusunda farklı hukuk sistemleri bulunmaktadır. Örneğin:
- İsviçre Hukuku: Mal rejimi sona erdiğinde, eşler arasında emekleri oranında paylaşım yapılır.
- Almanya Hukuku: Eşler arasında edinilmiş malların eşit şekilde bölüştürülmesi esastır.
- Fransa Hukuku: Mal rejimi sözleşmesine bağlı olarak, malların paylaşımı eşlerin iradesine bırakılmıştır.
SONUÇ
TMK Madde 219, eşlerin evlilik sürecinde elde ettiği malvarlığının hangi kısımlarının edinilmiş mal olarak kabul edileceğini net bir şekilde düzenlemiştir. Bu düzenleme, eşler arasındaki malvarlığı paylaşımını belirlerken adil bir yaklaşım sağlamaktadır. Yargıtay kararları da bu konuda önemli bir rehber niteliğindedir.
Bu nedenle, edinilmiş mallar ve bunların tasfiyesi konusunda hukuki bir uyuşmazlık yaşanması durumunda, uzman bir hukukçudan profesyonel destek almak büyük önem taşımaktadır. Hukuki hatalar geri dönülemez sonuçlar doğurabileceği için, her adım dikkatle değerlendirilmelidir.